Dưa hành – gói ghém hương vị Tết xưa

Tôi sinh ra và lớn lên ở vùng ngoại ô của thành phố. Có lẽ vì thế mà tôi dễ dàng cảm nhận được không khí se lạnh của những ngày cuối đông đầu xuân. Quê tôi, độ cuối tháng 11 đến khoảng thời gian cận Tết là lúc mọi người tất bật thu hoạch hoa màu. Chỉ ngay sau Tết ông Công ông Táo, các gia đình đều bắt đầu chuẩn bị đón Tết. Những phiên chợ Tết bắt đầu nhộn nhịp cảnh kẻ mua người bán. Những chiếc làn đầy màu sắc của lá dong và các loại thực phẩm đung đưa theo nhịp bước. Đặc biệt, không thể thiếu dưa hành – món ăn dân dã và quen thuộc với biết bao thế hệ người Việt.

dua-hanh-goi-ghem-huong-vi-tet-xua
Dưa hành – hương vị để nhớ để thương mỗi dịp Tết (Ảnh: Kenh14.vn)

Ngày trước, cứ gần đến Tết, bọn trẻ chúng tôi lại thi nhau đọc: “Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ/ Cây nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh”. Mãi khi lớn lên, tôi mới hiểu hết được ý nghĩa của câu đối này. Người xưa muốn nhắc đến những món ăn không thể thiếu trong mâm cơm ngày Tết cổ truyền. Nó làm nên nét đặc trưng của Tết Việt cả về vật chất và tinh thần. Giờ đây, tôi có thể ăn những món ăn truyền thống ngày Tết ở bất cứ nơi đâu, bất cứ khi nào nhưng để tìm về, cảm nhận được đúng hương vị Tết truyền thống thì không phải là điều dễ dàng.

Thời đó, mỗi độ đông về, lũ trẻ chúng tôi thích nhất là kéo nhau vui chơi trên khắp cánh đồng được bao phủ bởi màu xanh rì của những luống hành. Những cây hành vươn cao phô củ trắng nõn, căng tròn trông thật thích mắt được người dân thu hoạch về bán, chuẩn bị muối dưa đón Tết. Thông thường, hành được muối từ ngày 23 tháng Chạp đến Tết để đạt độ ngon, giòn nhất định. Nếu năm nào trời lạnh, hành được muối trước Tết khoảng 10 – 15 ngày. Tùy từng địa phương, vùng miền khác nhau mà hương vị cũng có chút thay đổi cho phù hợp. Tuy nhiên, dù được muối theo cách nào thì dưa hành vẫn phải giữ được mùi vị đặc trưng vốn có. Trẻ con chúng tôi ai cũng hào hứng xem bà hoặc mẹ muối hành rồi lại háo hức mong đến ngày được nếm thử. Vị hăng của hành hòa lẫn với vị chua của giấm, một chút ngọt của đường đã khiến món ăn trở nên thật đặc biệt.

Dưa hành là món ăn giản dị nhưng không thể thiếu trong mâm cơm ngày Tết (Ảnh minh họa, nguồn: Internet)

Không phải ngẫu nhiên mà món ăn dân dã ấy lại được coi là một trong số những món ăn không thể thiếu trong mâm cơm ngày Tết của bất kì gia đình nào. Bởi bên cạnh tác dụng chống ngấy, hành còn mang lại lợi ích tuyệt vời cho sức khỏe. Tính cay nóng, ấm của hành khi ăn không chỉ giúp cơ thể ấm hơn mà còn hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn. Mâm cơm ngoài đĩa dưa hành không thể thiếu bánh chưng, thịt đông, giò chả,… Mỗi thứ một chút, một màu sắc, hương vị khác nhau cùng hòa quyện tạo nên hương vị đặc trưng của Tết Việt.

Thưởng thức mâm cơm trong không gian giao hòa của đất trời, giữa tiết hanh hao cuối đông và cái mơn man của những làn gió xuân khiến mâm cơm ngày Tết thật đặc biệt về mùi vị và những cảm xúc khó có thể diễn tả thành lời.